Zimorodek Ptakiem Roku 2026 w Szwajcarii
Organizacja BirdLife Schweiz zaprosiła społeczeństwo do wyboru Ptaka Roku 2026 – ambasadora naturalnych cieków wodnych. W głosowaniu wzięło udział ponad 18 000 osób, a wynik był niezwykle wyrównany: o zwycięstwie zimorodka (Alcedo atthis) zdecydowało zaledwie 53 głosy.
Zimorodek uzyskał 30,47% poparcia. Tuż za nim uplasował się pluszcz (Cinclus cinclus) z wynikiem 30,19%. Kolejne miejsca zajęły: pliszka górska (Motacilla cinerea) (16,37%), sieweczka rzeczna (Charadrius dubius) (12,57%) oraz brzegówka, jaskółka brzegówka (Riparia riparia) (10,40%).
Zimorodek - symbol czystej wody
Zimorodek od lat uchodzi za ikonę czystych rzek, łęgów i naturalnych siedlisk wodnych. Przez cały rok zamieszkuje wolno płynące lub stojące wody: strumienie, rzeki, starorzecza, łęgi i jeziora. Kluczowe znaczenie mają dla niego:
- dobra jakość wody,
- obfitość drobnych ryb,
- dostęp do czatowni (gałęzie, kamienie, trzciny).
W okresie lęgowym zimorodek potrzebuje stromych, nieporośniętych skarp, w których wykopuje nory lęgowe. Takie naturalne urwiska brzegowe dawniej regularnie powstawały dzięki powodziom i naturalnej dynamice rzek, dziś jednak są rzadkością z powodu regulacji i betonowania koryt.
Mistrz podwodnych łowów
Zimorodek jest wyspecjalizowanym łowcą małych ryb. Poluje z czatowni, skąd błyskawicznie nurkuje głową w dół. Może zanurzyć się na głębokość do około 1 metra. Zdobycz – najczęściej ryby długości 4–7 cm – połyka głową do przodu po powrocie na czatownię. Każdego dnia zjada nawet 35% masy własnego ciała.
Gatunek rzadki i zagrożony
W Szwajcarii zimorodek jest gatunkiem rzadkim i figuruje na Czerwonej Liście. Obecnie populację szacuje się na 400–500 par lęgowych. Ostatnie lata przyniosły pewną poprawę, m.in. dzięki łagodniejszym zimom – surowe mrozy powodują bowiem zamarzanie wód i masowe ginięcie ptaków z głodu.
Najpoważniejszym problemem pozostaje jednak utrata siedlisk. Zdecydowana większość dużych rzek i wiele mniejszych cieków w Szwajcarii zostało skanalizowanych lub zabudowanych. Dla zimorodka kluczowe jest przywracanie rzekom naturalnej dynamiki: powodzie powinny znów tworzyć strome brzegi, łachy żwirowe i starorzecza. Korzystają na tym również ryby, płazy, ważki i cała wodna bioróżnorodność.
BirdLife w Szwajcarii tworzy nowe siedliska
BirdLife aktywnie angażuje się w renaturyzację cieków wodnych w Szwajcarii. Organizacja wspiera rewitalizację rzek wiedzą ekspercką i doradztwem, choć wiele kantonów wciąż ma duże zaległości w realizacji tych działań.
Równolegle BirdLife podejmuje konkretne działania ochronne:
- buduje sztuczne ścianki lęgowe dla zimorodków,
- oczyszcza i udostępnia naturalne strome skarpy,
- prowadzi projekty w wielu regionach kraju, m.in. w centrach przyrodniczych BirdLife.
Dzięki temu zimorodek – Ptak Roku 2026 w Szwajcarii – staje się nie tylko symbolem piękna, ale także ambasadorem ochrony naturalnych rzek i całej bioróżnorodności wodnej.
Żródło: birdlife.ch