Ptak burzyk żółtodzioby. Ptak Calonectris diomedea

Informacje o burzyku żółtodziobym

Burzyk żółtodzioby (Calonectris diomedea) to gatunek dużego ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Charakteryzuje się masywną budową ciała, mocnym, żółtym dziobem z ciemniejszą końcówką oraz jednolicie białym spodem ciała, co odróżnia go od innych przedstawicieli swojego rodzaju. W sezonie lęgowym większość populacji zasiedla wybrzeża i wyspy Morza Śródziemnego, natomiast poza okresem rozrodczym przenosi się w głąb Atlantyku, głównie w jego wschodnią, tropikalną część. Gatunek nie jest obecnie zagrożony wyginięciem, choć globalny trend liczebności oceniany jest jako spadkowy, co stanowi sygnał do monitorowania jego populacji w przyszłości.

Burzyk żółtodzioby – pożywienie, tryb życia

Burzyk żółtodzioby prowadzi typowo pelagiczny tryb życia – większość roku spędza na otwartym morzu, daleko od lądu, przylatując do kolonii lęgowych jedynie sezonowo. W sezonie rozrodczym zasiedla klify, jaskinie i szczeliny skalne wysp Morza Śródziemnego, wykuwając nory lub zajmując naturalne szczeliny, niekiedy aż 1 m od wejścia. Żywi się głównie rybami, skorupiakami oraz głowonogami, nie gardząc również odpadkami wyrzucanymi przez kutry rybackie, co pozwala mu zróżnicować dietę i wykorzystać zasoby morskie o różnym pochodzeniu.

  • Ryby
  • Skorupiaki
  • Głowonogi
  • Odpadki wyrzucane przez załogi kutrów

Burzyk żółtodzioby – dymorfizm płciowy, zwyczaje godowe

W przeciwieństwie do wielu gatunków ptaków morskich, Burzyk żółtodzioby nie wykazuje wyraźnego dymorfizmu płciowego – samce i samice są do siebie zbliżone pod względem wielkości oraz ubarwienia. Ptaki te są monogamiczne i często powracają do tego samego partnera oraz tego samego gniazda przez kolejne sezony lęgowe. Lęgi rozpoczynają się w kwietniu, aczkolwiek pierwsze ptaki mogą wracać już w lutym, co oznacza, że okres godowy i przygotowania do lęgów rozciąga się na kilka miesięcy. Para składa zwykle jedno jajo na gołej ziemi lub na stercie muszli i kamyków, po czym oboje rodzice wysiadują je na zmianę przez około 52–56 dni, zmieniając się co 6–8 dni. Młode pisklęta pokryte są gęstym, szaro-brązowym puchem i pozostają pod opieką rodziców przez około 100 dni, po czym rozpoczynają pierwsze samodzielne loty.

Występowanie burzyka żółtodziobego

Burzyk żółtodzioby gniazduje kolonijnie na skalistych wybrzeżach i niewielkich wyspach basenu Morza Śródziemnego, na terenie takich państw jak Algieria, Chorwacja, Francja, Grecja, Włochy, Malta, Hiszpania, Tunezja i Turcja. Po zakończeniu sezonu rozrodczego większość populacji rozprasza się po wschodniej części tropikalnego Atlantyku, gdzie spędza okres zimowy. W Polsce ptak ten jest gatunkiem wyjątkowo rzadkim – do 2010 roku odnotowano zaledwie trzy obserwacje, a w 2011 roku kolejne dwie, co czyni każde stwierdzenie jego obecności na naszym wybrzeżu wydarzeniem ornitologicznym.

Burzyk żółtodzioby – ciekawostki

  • Obrona przez regurgitację: Zarówno dorosłe, jak i młode osobniki bronią się, odkrztuszając z żołądka gęstą, oleistą ciecz, którą kierują w stronę napastnika.
  • Późne dojrzewanie: Ptaki osiągają dojrzałość płciową dopiero po 7–13 latach życia, co wpływa na dynamikę wzrostu populacji.
  • Ochrona w Polsce: Mimo rzadkich przelotów, podlega w naszym kraju ścisłej ochronie gatunkowej, co oznacza zakaz płoszenia, niszczenia gniazd i przetrzymywania osobników.
  • Brak dymorfizmu: Ubarwienie samców i samic jest niemal identyczne, co utrudnia rozróżnienie płci na podstawie wyglądu zewnętrznego.

Status i ochrona burzyka żółtodziobego

Burzyk żółtodzioby jest klasyfikowany przez IUCN jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Światowa populacja liczy szacunkowo od 285 000 do 446 000 dorosłych osobników, jednak ogólny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy. W Polsce objęty jest ścisłą ochroną gatunkową, co ma na celu zabezpieczenie jego nielicznych przelotów i ewentualnych prób gniazdowania na naszym wybrzeżu.

Ptak Roku
ul. Zimowa 8
05-500 Nowa Iwiczna