Ptak Roku w Polsce w 2025 to raniuszek zwyczajny (Aegithalos-caudatus). Internauci portalu ptakroku.pl w głosowaniu wybrali raniuszka zwyczajnego na ptaka roku 2025 w Polsce. Czytelnicy portalu oddali na raniuszka zwyczajnego prawie 16% wszystkich głosów.
Kolejne miejsca w głosowaniu na ptaka roku w Polsce 2025. roku zajęły:
- Mysikrólik (Regulus regulus) otrzymał prawie 14% głosów.
- Jerzyk (Apus apus) otrzymał 12,27% głosów.
- Kowalik (Sitta europaea) otrzymał 12,08% głosów.
Można powiedzieć, że walka o trzecią pozycję była bardzo zacięta i wyrównana do końca. Decydowały głosy oddane w ostatnich dniach i godzinach 2024 roku.
Dziękujemy wszystkim internautom za udział w tym konkursie!!!
Raniuszek zwyczajny jest jednym z najmniejszych i najbardziej uroczych ptaków w Polsce. Charakteryzuje się kulistym ciałem, długim ogonem oraz delikatnym upierzeniem. Lubi lasy liściaste, z dużymi obszarami krzewów i wrzosowisk. Preferują również żywopłoty, parki i ogrody. Należy zwrócić uwagę na dęby, jesiony i jawory. Są to ich ulubione gatunki!
Raniuszki mają zaledwie od 13 do 16 cm długości (duża część tej długości to ich długi ogon o długości od 6 do 10 cm, który jest dłuższy niż ich ciało), rozpiętość skrzydeł 16-19 cm i ważą zaledwie 7-10 gramów (trochę więcej niż moneta o nominale 5 zł!). Ich puszyste, okrągłe ciała i długie ogony nadają im nieco komiczny wygląd (czasami są opisywane jako latające lizaki lub latające łyżeczki.) Długi ogon jest szczególnie widoczny w ich falistym locie.
Raniuszki zwyczajne żywią się głównie owadami i bezkręgowcami. Często zjadają jaja motyli i ćmy, a także gąsienice. Ptaki zrywają swoje ofiary z gałęzi drzew i innej roślinności. Zimą, gdy brakuje pożywienia, sikory mogą zjadać nasiona i często odwiedzają karmniki dla ptaków.
Raniuszki zwyczajne budują gniazdo z mchu, porostów, piór i pajęczego jedwabiu. Siedem do dziesięciu jaj jest zwykle składanych w kwietniu i wykluwa się po maksymalnie trzech tygodniach. Pisklęta wysiadują po około dwóch tygodniach w gnieździe.
Raniuszki zwyczajne można znaleźć w całej Polsce, z wyjątkiem najbardziej górzystych części Tatr. Gatunek ten jest zadomowiony w lasach, ale można go również znaleźć na polach uprawnych, w parkach i ogrodach, pod warunkiem, że jest tam dużo drzew.
Najczęściej występują w lasach i żywopłotach, ale można je znaleźć wszędzie tam, gdzie występują odpowiednie krzewy (w tym w ogrodach). Dęby, jesiony i jawory są ulubionymi miejscami sikor długoogoniastych. Są to ptaki towarzyskie i często widuje się je w hałaśliwych, pobudliwych grupach liczących 20 lub więcej ptaków. Występują w całej Polsce. Ponieważ nie migrują, można je obserwować przez cały rok.
Raniuszki zwyczajne nieustannie nawołują się nawzajem, a ich nawoływania stają się głośniejsze i szybsze, gdy jeden z nich zostanie oddzielony od grupy. To wysokie nawoływanie jest bardziej słyszalne niż ich świergot. Ich zachowania społeczne pomagają im w zimne noce, gdy tulą się do siebie w poszukiwaniu ciepła. Bardzo rzadko można spotkać raniuszka samego.
Raniuszki nie są zagrożone, ale w Polsce objęte są ścisłą ochroną gatunkową.
Raniuszek znany jest w gwarach i dialektach pod wieloma nazwami: raniuszek, remiesz, ogniczek, sosnówka czy ogonatka. Jego łacińska nazwa zoologiczna – Aegithalos caudatus – oznacza dosłownie „długoogoniasty (ptak) sikorkopodobny”, co trafnie oddaje sylwetkę tego drobnego, ruchliwego ptaka.
Zasięg i wędrówki raniuszków
Raniuszek białogłowy (Aegithalos caudatus caudatus) to podgatunek spotykany m.in. w Polsce. Występuje szeroko w Europie Północnej, Wschodniej i Środkowej, a także w Azji: w Chinach, Japonii, Mongolii, Korei Północnej oraz w Rosji. Co ciekawe, jego zasięg wciąż się poszerza — lokalnie pojawia się w Azji Środkowej, a jako ptak zalatujący był odnotowywany również w Grecji i we Włoszech.
Choć raniuszki kojarzą się z krótkimi przelotami między drzewami, potrafią pokonywać imponujące dystanse: udokumentowany rekord migracyjny wynosi aż 2700 km.
Raniuszek - symbol ochrony ptaków w Polsce
Raniuszek jest symbolem Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) — największej organizacji zajmującej się ochroną ptaków w Polsce. Charakterystyczne logo z sylwetką raniuszka zaprojektował Jerzy Desselberger — wybitny ornitolog, artysta plastyk i projektant znaczków pocztowych. Po raz pierwszy zaprezentował je na łamach kwartalnika Ptaki w 1993 roku. Od tamtej pory raniuszek nierozerwalnie kojarzy się z działalnością OTOP i ideą ochrony przyrody w Polsce.