Ptak turkawka

Turkawki są małe i smukłe o szybkich uderzeniach skrzydeł. W locie wyróżnia się jej biały brzuch i ciemne podogonie. Turkawka jest bardziej kolorowa od sierpówki i ma pióra w kolorze pomarańczowym z czarnymi plamami. Ogon jest czarny zarówno z góry jak i z dołu z białym brzegiem końcowym. Pierś jest różowa, a na szyi ma małą, obustronnie czarno nakrapianą łatkę. Ma charakterystyczny czerwony pierścień wokół oka.

Turkawki występują powszechnie w dużej części Europy, z wyjątkiem krajów nordyckich, północnej Rosji, Irlandii, północnej Wielkiej Brytanii i Alp. Pierwsze ptaki pojawiają się w rejonach lęgowych zwykle w drugiej połowie kwietnia. Na przełomie sierpnia i września migrują z powrotem na zimowiska. Turkawki rozmnażają się również w części Afryki Północnej i od zachodniej Azji do zachodnich Chin.

Turkawka w Europie rozmnaża się głównie w lasach i drzewostanach na obrzeżach lasów o jasnej, fakturowej strukturze, zadrzewionych brzegach często położonych na terenach rolniczych z obejściami i sadami owocowymi. Turkawka występuje tylko na ciepłych nizinach i jest rzadka zarówno w regionach zalesionych, jak i w niskich i wysokich górach.

Turkawka dorasta do 25-28 cm długości, co czyni ją nieco mniejszą od sierpówki (Streptopelia decaocto).

Turkawka jest długodystansowym migrantem. Początkowo tworzą stada w Europie Środkowej na początku września i migrują na swoje zimowiska od około połowy września do października. Występują one w rejonie Morza Śródziemnego i w Afryce na południe od Sahary. W basenie Morza Śródziemnego Malta jest ważną wyspą, w okresie migracji, jednego dnia wiosną można zaobserwować nawet 20 tys. migrujących turkawek.

Turkawka, to jedyny europejski gatunek gołębia, który zimuje na południe od Sahary. Gatunek ten lęgnie się w zagajnikach, zadrzewionych brzegach, na skrajach lasów, w obejściach i sadach owocowych w pobliżu terenów rolniczych.

Wielkość turkawek

Długość ciała turkawek od 25 do 28 cm.

Rozpiętość skrzydeł turkawek ok.54 cm.

Waga turkawek od 140 do 160 g.

Ciekawostki o turkawkach

W Polsce liczbę turkawek szacuje się na między 22,000 a 37,000 par.

Na terenie Polski turkawki są objęte ścisłą ochroną gatunkową.

Turkawki uważane są za symbol szczęścia i miłości. Kolokwialnie dwoje świeżo zakochanych ludzi nazywa się "turkawkami".

Co jedzą turkawki?

Pokarm turkawek składa się głównie z chwastów polnych, ale zjadają również nasiona z uprawianych roślin. Dużą część diety stanowią ziarna zbóż, dzikie trawy, proso, nasiona drzew iglastych, brzozy, olchy i szarańczy, a także nasiona różnego rodzaju roślin dymnicowych. Zjada również jagody, grzyby, pączki i rośliny zielne, takie jak koniczyna i rzepak. Ponadto zabiera również owady i małe ślimaki.

Ile jaj składa turkawka?

Turkawka składa zwykle dwa białe jaja w okresie od połowy maja do połowy czerwca.

Sezon lęgowy trwa od maja do sierpnia. Turkawki wychowują zwykle tylko jeden lęg w ciągu roku.

Nazwa ptaka turkawka

Dźwięk to głębokie gruchanie, turrrrr turrr, powtarzane kilkakrotnie. Stąd nazwa ptaka.

Turkawka – gracja i elegancja

Turkawka (Streptopelia turtur) jest średniej wielkości ptakiem wędrownym z rodziny gołębiowatych. Wyróżnia się smukłą, delikatną sylwetką i jest wyraźnie mniejsza od gołębia miejskiego czy grzywacza.

Długość ciała turkawki wynosi 26–28 cm, rozpiętość skrzydeł 47–53 cm, a masa ciała jedynie 100–156 g. Dziób jest czarny, nogi intensywnie czerwone, natomiast złotą lub pomarańczową tęczówkę okala różowawa obrączka.

Upierzenie turkawki

Upierzenie dorosłych osobników stanowi subtelną mozaikę pastelowych i ziemistych barw. Głowa, kark i boki ciała są sino-szare, pierś ma delikatny winnoróżowy odcień, który przechodzi w biały brzuch i pokrywy podogonowe.

Najbardziej efektownym elementem są skrzydła – cynamonowo-rdzawe, z czarnymi plamkami na końcach piór pokrywowych, tworzącymi charakterystyczny, łuskowaty wzór. Znak rozpoznawczy dorosłej turkawki stanowią jednak boczne plamy na szyi: kilka ukośnych, czarno-białych prążków układających się w elegancki „kołnierzyk”.

Jak rozpoznać wiek i płeć turkawki?

Rozpoznanie wieku nie sprawia trudności. Młode osobniki mają jednolite, matowe, brązowawe upierzenie i brak im kontrastowej plamy na szyi. Ich nogi oraz tęczówki oczu są brązowe, a nie czerwone czy pomarańczowe.

Znacznie trudniejsze jest określenie płci. Dymorfizm płciowy u tego gatunku praktycznie nie występuje – samce i samice są tej samej wielkości i mają identyczne ubarwienie. W terenie rozróżnienie płci jest niemal niemożliwe.

Wędrówki turkawek

Turkawka ma bardzo rozległy zasięg lęgowy, obejmujący niemal całą Europę (z wyjątkiem północnej Skandynawii), Wyspy Kanaryjskie, Bliski Wschód, Turcję i północną Afrykę. Najliczniejsze populacje europejskie gniazdują w Rosji, Turcji, Hiszpanii i Francji.

Na zimę ptaki migrują do Afryki subsaharyjskiej, głównie do strefy Sahelu – pasa sawann rozciągającego się od Senegalu po Etiopię i Sudan. W obrębie zasięgu wyróżnia się cztery podgatunki, m.in. t. turtur w Europie oraz t. arenicola w północnej Afryce i Azji Zachodniej.

Wymagania siedliskowe

Turkawka preferuje krajobraz mozaikowy: skraje lasów, świetliste zadrzewienia, pola uprawne z miedzami, żywopłotami i kępami krzewów. Unika zwartych, gęstych kompleksów leśnych. Gniazda zakłada najczęściej w gęstych krzewach lub na drzewach, często w miejscach ciernistych, zapewniających ochronę przed drapieżnikami.

Kluczowe znaczenie ma dostęp do otwartych terenów żerowiskowych oraz do wody. W północnej Europie gniazduje głównie na nizinach, natomiast na południu zasięgu spotykana jest nawet do 1300 m n.p.m.

Roczny cykl i zachowania lęgowe

Turkawki przylatują na lęgowiska w kwietniu lub maju, a odlatują już pod koniec sierpnia. Migracja odbywa się etapami – ptaki zatrzymują się na długie postoje, by odbudować zapasy energii po trudnych przelotach nad Morzem Śródziemnym i Saharą.

Samiec ogłasza swoją obecność charakterystycznym, głębokim „turrr, turrr”. W okresie godowym wykonuje widowiskowe loty faliste z głośnym trzaskiem skrzydeł. Gatunek ten tworzy monogamiczne pary na cały sezon lęgowy.

Gniazdo ma formę luźnej platformy z cienkich gałązek. Samica składa zazwyczaj dwa białe jaja, a wysiadywaniem zajmują się oboje rodzice. Pisklęta karmione są tzw. ptasim mleczkiem, a gniazdo opuszczają po 12–20 dniach.

Turkawkom grozi wyginięcie

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu turkawka była pospolitym ptakiem europejskiej wsi. Obecnie jej liczebność gwałtownie spada. Gatunek został sklasyfikowany przez IUCN jako globalnie „narażony na wyginięcie”. W latach 1980–2013 populacja europejska zmniejszyła się o około 78%.

Do głównych zagrożeń należą:

• utrata bazy pokarmowej,
• degradacja siedlisk lęgowych,
• niezrównoważone polowania,
• choroby.

Turkawka pozostaje jednym z najbardziej symbolicznych, ale i najbardziej zagrożonych ptaków europejskiego krajobrazu – jej przyszłość zależy w dużej mierze od ochrony tradycyjnych, zróżnicowanych siedlisk rolniczych.

Źródła zdjęć i treści:

• Ocena liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008–2012 wyd. 2015 Tomasz Chodkiewicz, Lechosław Kuczyński, Arkadiusz Sikora, Przemysław Chylarecki, Grzegorz Neubauer, Łukasz Ławicki, Tadeusz Stawarczyk.
• Breeding Birds of Europe: Divers to Auks v. 1: A Photographic Handbook Autorzy: Alfred Limbrunner, Manfred Pforr.
• Peterson Field Guide To Birds Of North America, Second Edition (Peterson Field Guides). Autor Roger Tory Peterson.
• Ptaki krukowate Polski Autorzy: Leszek Jerzek , Brendan P. Kavanagh , Piotr Tryjanowski.
• Przewodnik Collinsa. Autorzy: Lars Svensson, Killian Mullarney, Dan Zetterstrom.
• Ptaki The Sibley Guide to Birds, 2nd Edition (Sibley Guides). Autor: David Allen Sibley.
• The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds Autorzy: Terres, John K.
• Europe's Birds. Autorzy: Andy Swash, Rob Hume, Hugh Harrop, Robert Still.
• Encyklopedia ilustrowana. Autor: Andrzej G. Kruszewicz.
• Ptaki Polski Dominik Marchowski com.pl.
• Ptaki świata Autor: praca zbiorowa.
• https://pl.wikipedia.org/
• https://pixabay.com/